Gabay - Ako Ay Filipino

ANO ANG MUTUO O LOAN
Ang mutuo o pautang o loan ay financing na maaaring makamit upang gamitin sa pagpapaayos o magpapatayo ng sariling bahay (unang bahay) o upang bumili o ipagawa ang bahay-bakasyunan (pangalawang bahay).
Ang pautang o loan ay gawain ng mga Bangko, Credit Institution and Financing Company. Ang loan ay nakukuha nay may fix rate, kasama dito ang buwanang hulog sa kapital at itinakdang interes (fixed interest) o pagbabà at pabago-bagong interes (variable rate).
Ang panahon na iginugugol sa loan kalimitan ay mula 5 hanggang 30 taon, ang ilan sa mga bangko ay nagbibigay rin ng 40 at 50 taong hulog. Karaniwan ang loan ay ibinibigay hanggang 80% ng halaga ng bahay; ang iba naman ay nagpapautang hanggang 100%, subalit ang kondisyon generally ay mahigpit o may mga karagdagang garantiya.

ANG IBA’T IBANG TIPO NG MUTO/LOAN
Ang bawat kontrata ay may tatlong pangunahing elemento: ang napiling interest rate, haba ng panahon at tipo ng karagdagang garantiya bukod pa ang “mortgage”. Ang interest rate na inaaaplay sa pautang ay siyang nagdedetermine sa tipo ng kontrata. Ito ay maaaring:
- Kontrata na may fixed rate: ang halaga ng hulog sa loan ay hindi nagbabago.
- Kontrata na may pabago-bagong interest: ito ay kung ang hulog sa loan ay nagbabago dipende sa napagkasunduang parameters na kung saan ay ibinabase sa market rate at nagpapautang. Sa pangunahing kasunduan, puwedeng iaplay ang isang “spread” (increase o dagdag) upang tumaas ang kita.  
- Joint contract: dito ay iniaaplay ang kaukulang panahon at mga susunod pang panahon, gayun din ang interest rate at variable rate.
- Kontrata na may flat rate: ito ay nangangahulugan na sa unang buwan o itinakdang mga unang panahon, iniaaplay ang reduced rate. Sa expiration ng nasabing panahon, iniaaplay ang fixed rate/o adjustable rate sa oras ng expiration date.

PLANO SA PAGBABAYAD (REPAYMENT PLAN)
Ang plano sa pagbabalik-bayad ay isang paraan upang ang loan ay tuluyang mabayaran. May iba’t ibang tipo ng pagbabayad sa loan. Ang kilalang plano ay ang “ammortamento alla francese”: Sa bawat hulog kasama na ang kapital at interest. Ang halaga ng kapital at interest ay bumababa, kaya’t sa umpisa pa lamang na magbayad ay may interest na dapat bayaran, habang nalalapit ang expiration, unti-unti ring nababayaran ang kapital na inutang. Ang iba pang pamamaraan ay kumakatawan sa mga plano na may tumataas na rate (ang hulog na binabayaran ay hindi fixed subalit tumataas ang halaga nito bawat hulog), sa free amortization naman (ang hulog ay mayroon lamang na share of interest and capital na binabayaran sa loob ng panahong itinakda), o ang fixed rate at adjustable duration (ang hulog ay nananatili samantalang ang pagbabago ay may nakatakdang interest sa pamamagitan ng pagpapaiksi o pagpapahaba ng plano sa pagbabayad).

ANG HULOG O INSTALLMENT
Ang hulog ay kumakatawan sa paraan ng pagbabayad at hinahati sa halaga ng interest at kapital na inutang, ito’y may nakatakdang patlang at sa magkaparehong panahon: buwanang hulog, kada tatlong buwan at animang buwan. Ang pagbabayad ng tama sa takdang araw o on time ay mahalaga proseso ng loan, sapagkat ang pagkaantala (late) o hindi pagbabayad ay may dagdag na interest. Ang bangko ay maaaring mag-apela na dahilan upang i-terminate ang kontrata kung ang delayed payment ay napatunayang ginawa nang pitong beses kahit ito’y hindi magkakasunod.
Itinuturing na “delayed payment” kung ang hulog ay binayaran sa 30th  at 180th  na araw mula sa huling araw ng hulugan.    

ANG SANGLA O MORTGAGE
Upang makakuha ng loan kailangan ang garantiya: ang sangla o mortgage ay malaki ang naitutulong sa pag-utang. Ang kasulatan sa pagsangla ay isinasagawa sa harap ng isang notary public (notaio) at nagbibigay ng kasiguraduhan sa isang lending company sakaling walang ibabayad sa oras ng bayaran. Ang bagay na pwedeng isangla ay bahay lamang; ito’y nagbibigay ng karapatan sa nagpapautang ng kasiguraduhan na kung wala ng kakayahang magbayad ang umutang ay may maaaring kapalit sa halaga ng loan.
Ang karapatan ng may-ari sa bahay na isinangla ay maaari pa rin siyang manirahan dito subalit hindi niya ito maaaring ituring na parang sariling tahanan.  

FACILITATION
Ang passive interest na binayaran sa mortgage loan upang ibili ng bagong bahay ay deductible sa IRPEF. Ang deduction ay 19% ng halagang umaabot sa 3.615,20 euro.
Deductible sa IRPEF kahit ang interest sa loan na kinuha upang gastusan ang pagpapagawa ng unang bahay. Sa kasong ito, ang pinakamataas na halaga ay laging umaabot sa 19% sa halagang 2.582 euro (halagang hindi puwedeng baguhin ng Legge Finanziaria 2007).

Hindi man laganap ito sa Italya, ito ay maaring gabay sa mga mahal natin sa buhay sa Pilipinas na maaring pagusapan at ipagbilin tuwing sila’y makakausap o maka-chat. Importante ito sapagka’t laganap ang sakit na ito sa ating bayan ngayon. Nitong Setyembre, 84,000 na kaso na ang naitala sa iba’t-ibang parte sa Pilipinas.

Ang lagnat ng dengue (dengue fever) ay isang uri ng impeksiyon na sanhi ng isang virus na dinadala ng mga lamok. Ang sakit na ito ay nakikita sa mga tropikal na rehiyon sa mundo katulad ng sa mga bansa sa  Timog Silangan ng Asya. May apat na klase ng virus na dengue, ang bawat isa ay maaaring magdulot ng lagnat (dengue fever) at lagnat na may pagdurugo (dengue hemorrhagic fever).

 Ang mga sintomas ng lagnat ng dengue (dengue fever) ay ang pagkakaroon ng biglaang pagtaas ng lagnat, matinding sakit ng ulo, pananakit sa likod ng mata, sakit ng laman at kasu-kasuan, kawalan ng ganang kumain, pagduduwal at pamamantal sa balat. Ang mga bata ay maaaring kakitaan lamang ng sinat at pamamantal.

Ang pagdurugo (dengue hemorrhagic fever) ay isang malala at nakakamatay na komplikasyon ng lagnat ng dengue (dengue fever). Sa simula, maoobserbahang nagkakaroon ng mataas na lagnat na tumatagal mula dalawa hanggang pitong araw at maaaring umabot hanggang sa 40-41 sentigrado ang taas ng temperatura, pamumula ng mukha at ilan pang mga sintomas ng dengue fever. Sa kalaunan, maaari itong masundan ng mga pasa sa balat, pagdurugo sa ilong at gilagid o kaya ay pagdurugo sa loob ng katawan. Sa higit sa malalang mga kaso, maaaring umabot ito sa pagbagsak ng sirkulasyon ng dugo, pagkaubos ng dugo at pagkamatay.

Kapag ang isang tao ay nagkaroon na ng impeksiyon mula sa isa sa apat na klase ng virus ng dengue, hindi na ito muli pang maiimpeksiyon nito. Ngunit, hindi pa rin siya ligtas sa impeksiyon mula sa tatlo pang klase ng virus nito.

Ang lagnat ng dengue ay naipapasa sa tao sa pamamagitan ng kagat ng babaeng lamok na Aedes na siyang nagdadala ng virus. Hindi ito naipapasa mula sa isang tao papunta sa ibang tao. Ang pangunahing klase ng lamok na nagdadala ng dengue, ang Aedes aegypti, ay hindi matatagpuan sa Asya ngunit ang Aedes albopictus na makikita rito ay maaari ring magdala ng sakit na ito.

Ang pamumuo  ng impeksiyon ay tumatagal ng tatlo hanggang labing–apat na araw, ngunit kadalasang mula apat hanggang pitong araw.

Walang ukol na gamot para sa lagnat ng dengue fever o dengue hemorrhagic fever. Ang lagnat ng dengue ay karaniwang gumagaling nang kusa. Nilalapatan lamang ng lunas ang lagnat at pananakit na dulot nito. Ang mga pasyenteng may pagdurugo ay nangangailangan ng maagap na paggamot. Ang pinakamahalagang paraan ng paggagamot nito ay ang pagpapanatili ng sapat na daloy ng dugo sa katawan. Kung may tama at maagap na paggamot, kulang sa 1% lamang ang namamatay mula sa sakit na ito.

Wala pang bakuna laban sa lagnat ng dengue sa kasalukuyan. Kaya’t ang pinakamahusay na paraan upang ito ay mapuksa ay ang pagtatapon ng mga nakaimbak na tubig na maaaring pamahayan ng mga lamok. Dapat ding iwasan ang makagat ng lamok.

Mga paraan ng pagiwas na maari nating ibahagi: 1) magsuot ng damit na mahahaba ang manggas at pantalon, maglagay ng pamahid laban sa lamok na naglalaman ng DEET (N,N-Diethyl-meta-toluamide) sa mga bahagi ng katawan na hindi nababalutan o natatakpan. 2) gumamit ng kulambo o screen sa mga kuwartong walang aircon. 3) maglagay ng katol / pamatay ng lamok malapit sa mga maaaring  pasukan, tulad ng mga  bintana upang maiwasan ang kagat ng lamok. 4) iwasan ang pag-iimbak ng tubig at itapon ang lahat ng basyong lata at bote sa basurahang may takip. 5) palitan ang tubig sa halaman nang higit sa isang beses sa loob ng isang linggo, at huwag mag-iwan ng tubig sa mga plato sa ilalim ng paso ng halaman. 6) takpan ng mahigpit ang lahat ng sisidlan ng tubig, balon at tangke. 7) tiyaking walang bara sa daluyan ng tubig. 8) tabunan ang mga lubak sa lupa upang di pag-ipunan ng tubig.

Kapag may napansin kang bagay sa mga pampublikong lugar na maaaring pamahayan ng lamok, inaabisong isangguni kaagad ito sa barangay o lokal na pamahalaan. (Loralaine R. (FNA Adviser)
 

 

Ano ang panganib na haharapin ng employer sakaling mag-empleyo ng isang COLF na walang permesso di soggiorno?

Ayon sa Testo Unico per L’Immigrazione, ang D.lgs. 286/98, ang employer na nag-empleyo ng isang manggagawang dayuhang walang permesso di soggiorno (kailanman ay ‘di pa nagkaroon ng permesso, na-revoke, o kaya’y na-expire at hindi nagrenew) ay paparusahan ng 6 na buwan hanggang 3 taon at may multa na 5,000 euro kada isang worker na nagtatrabaho ng illegal. 

Noong nakaraang Hulyo, ang L. 125/87 art. 5 na dating art. 22 ng testo unico ay lalong naghigpit sa kondisyon ng mga employer, binigyang diin ang parusa na pagkakulong ng 3 buwan hanggang isang taon.

Paalala!! Ang kaparusahan ito ay iniaaplay rin sa isang dayuhan na may permesso di soggiorno (permit to stay) na ang motibo ay turismo subalit nagtatrabaho. Hindi pinahihintulutan ng batas na magtrabaho ang sinuman na may ganitong tipo ng permesso  (hal. Ang dichiarazione di presenza na pumalit sa permesso di soggiorno per turismo).

Para maiwasan ang anumang problema, mahalagang alamin kung ang household worker ay may permesso di soggiorno at ang motibo nito. Sa dahilang ang motibo ng permesso di soggiorno elettronico ay hindi na nakasulat ditto, ang employer ay may karapatan magtanong kung anong motibo ang iyong permesso di soggiorno.
Ang prinsipyong ito ay maraming beses na pinag-uusapan sa Hukuman, na binanggit na rin ang Suprema Corte di Cassazione.

Kung ang household worker ay illegal, ang employer ay dapat pa rin tumugon at i-aplay ang pangunahing prinsipyo na patungkol sa karapatan sa trabaho. Sa “assunzione” (employment), dapat i-formalize ang oras ng pagtatrabaho na siyang magiging ugnayan sa tunay na working relation, kasama ang lahat ng obligasyon at karapatan ng worker.

Ang employer ay dapat magbayad ng thirteen month pay (tredicesima), vacation at higit sa lahat, ang kabayaran base na minimum wage na itinatatag ng Inps kada taon. Kung matapos ang working relationship, ang household worker ay puwedeng makakuha ng halagang na-accumulate at hindi pa nakukuha dahil hindi ka sang-ayon sa employer, mayroon kang karapatan na umapela sa Giudice del Lavoro upang i-claim ang karampatang halagang dapat mong makuha mula sa iyong employer.

Kung matatandaan na noong nakaraang Pebrero, inaprubahan ng European Parliament ang isang direktiba na may mabagsik na parusa, sibil at kriminal, na ang kabayaran ay magmumula sa employer kung dayuhan ay pinagtatrabaho nang walang sapat na dokumento.

Ang direktiba ay nagbabawal sa mga nationals na mag-empleyo ng mga illegal extraUE at magtatalaga ng pinakamababang pamantayan na may kaugnayan sa kaparusahan para sa mga tagapag-empleyo na lumalabag sa pagbabawal na ito. Sinasabi sa batas ba ang mga tagapag-empleyo ay kailangang magbayad ng halagang katumbas ng buwis at insurance contribution na dapat ay kaniyang ibabayad sa worker kung ito ay legal na kaniyang kinuha bilang trabahador, may multa at parusang ipapataw sa sinumang hindi makakatupad sa pamantayan. Existing rin ang tutela sindacale o proteksiyon mula sa labor union para sa mga undocumented workes tulad halimbawa ng pang-aabuso (biktima ng prostitusyon o sexual violence, na kung saan ang mga ito ay puwedeng magrequest ng permesso di soggiorno kung magrereklamo ang ang mga employer sa mga pulis. (Liza Bueno Magsino)

Ang Batas 94, 2009 ay batas na kung tawagin ay security package. Ito ay may hanay ng mga pagbabago sa field of migration na makakaapekto sa maraming institusyon na pumapailalim sa “Testo Unico”, ang saligang batas na kung tawagin ay Law 286 of 1998. Kabilang sa maraming pagbabago ay tungkol sa bilang ng mga pamilya. Dito ay makikita ang mga detalye sa nasabing  pagbabago.  

Mga pagbabago sa art. 116 of civil code

Sa mga pagbabagong isinagawa ng kongreso, nangunguna ang pagpigil sa marriage of convenience between Italian citizens and foreigners. Ito’y maituturing na hindi pangkaraniwan sapagkat ito’y ginagawa ng marami sa dahilang nais nilang magkaroon ng permit to stay for family reason (permesso di soggiorno per motivi familiare) na sa kabila nito ay may kapalit na halaga na dapat bayaran mula sa illegal migrant na nagpakasal sa isang italyano upang takasan ang illegal na paninirahan sa bansa.

Isa sa artikulo ng art. 116 of civil code sa ngayon, na naging resulta sa ipinakilalang mga pagbabago ay ang kagustuhan ng isang dayuhan na magkaroon ng valid residence permit, upang magkaroon ng marriage contract at nang sa ganun ay kilalanin ang kaniyang status sa teritoryo ng bansa. Hindi nangangahulugan na ang pagkakaroon ng balidong dokumento upang manirahan ng legal sa bansa  ay pagkakaroon ng permit to stay (permesso di soggiorno), ito’y paraan upang sumunod sa batas ng legal na paninirahan at pagpasok sa bansa.

Kaya’t malinaw na ang sinumang may valid residence permit o visa ay maaaring manirahan sa bansa sa maigsing panahon lamang (ang dayuhan ay hindi na pwedeng mag-aplay ng permesso di soggiorno kung ang motibo ng entry visa ay tourist), may visa bilang patunay sa legal na pagpasok sa bansa, o kaya’y may “dichiarazione di presenza” – isang form na kukumpilahan ng dayuhan at isusumite sa police station, o kaya’y may permesso di soggiorno na nasa proseso ng renewal o may permesso di soggiorno na ipinagkaloob ng isa sa mga bansa ng European Union. 
 
Mga pagbabago sa coesione familiare
Isa sa mga binago ay ang tungkol sa katayuan ng dayuhang kamag-anak ng italian citizens na naninirahan sa bansa at pwedeng mag-aplay ng coesione familiare. Ang articolo 19 del Testo Unico, bago ang reporma, ipinagbabawal ang pagpapauwi sa kapamilyang extraUe ng isang italian citizen hanggang ikaapat na grado (kasama ang pinsan). Ang nasabing atas ay binago at sa ngayon, isinasaad sa batas na hindi mapapauwi ang dayuhang kamag-anak sa ikalawang grado ng isang italiano at maaari silang mag-aplay ng permesso di soggiorno per coesione familiare na nakasaad sa sa ilalim ng art. 28 of DPR 394/99 at ss.mm.
        
Mga pagbabago sa ricongiungimento familiare
Maraming naganap na pagbabago sa regulasyon ng petisyon(ricongiungimento familiare) nitong nakaraang taon (legislative decree. no. 5 of 2007, Legislative Decree no. 160, 2008, at ang law 94 of 2009), na kung saan ay naapektuhan ang mga dayuhang nais maparating sa bansa ang kanilang mga mahal sa buhay. Ang pwedeng i-petisyon sa ngayon ay:
- ang asawa (walang legal separation)
- mga anak na menor de edad, kahit ang mga magulang ay hindi kasal sa kondiyong ang isa sa mga magulang ay magbibigay ng pahintulot na mapetisyon ang bata.
- mga anak na may kapansanan o invalid kahit ang edad ay higit sa 18 na may
- mga magulang, walang anak na kasama sa sariling bansa at mga magulang na higit sa edad na 65 at walang kakayahang suportahan ang pang-araw-araw na buhay, sakaling may anak na kasama sa sariling bansa kailangang magbigay ng patunay (medical certificate) na ang mga ito ay may malubhang karamdaman.

May ilan sa mga kaso na ang konsulado ay humihingi nga DNA test upang patunayan ang relasyon sa aplikante.

Isa sa pangunahing dokumento na kailangang ipakita upang magpetisyon ng kapamilya ay ang “certificato di idoneità allogiativa (housing suitability). Ito ay maaaring hingin sa inyong munisipyo o asl. Kung ang kukunin ay anak na wala pa sa edad na 14, kailangan lamang ang pahintulot ng may-ari ng bahay. (Liza Bueno Magsino)

Marami ang nabago sa mga alituntunin ng daan at halos may 80 na artikulo ang binago, katumbas ng isakatlo sa pangkalahatang kodigo.

Sa mga pagbabagong ito, mahigpit na ipinagbabawal ang pag-inom ng alak at paggamit ng droga, paghihigpit sa mga bagong drayber, mas mahigpit na kontrol sa may edad na higit sa otsenta anyos, karagdagang garansiya sa nagmamaneho ng minicar. Isaisahin natin ang nilalaman ng “code”. 

PARA SA NAIS MAGKAROON NG LISENSIYA SA PAGMAMANEHO (DRIVER’S LICENSE)

Ayon sa binagong “road code”, ang sinumang may nais magkaroon ng driver’s license ay kailangang magpakita ng “medical certificate” na siyang magpapatunay sa hindi paggamit ng alak at droga. Ang sertipikasyong ito ang magpapatunay na walang naging sakit at maaari itong gamitin sakaling magpapanibago ng lisensiya. 

Ang sinumang umaangkat, bumibili o tumatanggap ng droga ay hindi kaylanman magkakaroon ng driver’s license. Mahalaga ang magsanay sa pagmamaneho upang isyuhan ng driver’s license at hindi ito maaaring isagawa kung walang awtorisasyon upang makapagmaneho. Ang pagsasanay ay dapat ulitin bago matapos ang “validity” ng nasabing awtorisasyon. 

Bukod sa issuance ng awtorisasyon upang magmaneho, ang sinumang may kakayahang pampisikal at silohikal ay kailangang dumaan sa pagsusulit upang alamin ang kaniyang kakayahan sa pakikinig at paningin, dapat mapasahan ang eksamin at ito’y isinasagawa sa loob ng anim na buwan mula sa araw ng aplikasyon. Hanggang dalawang beses na lamang ang ibibigay na pagkakataon upang mapasahan ang pagsusulit.     

Kung magpapanibago (renewal) o hihingi ng duplicate ng lisensiya, ang registration stickers (tagliando adesivo) ay hindi na tinatanggap upang mag-renew, ang kailangan ay ang duplicate ng driver’s license document na may bagong petsa ng expiration.

Ang baguhang driver’s license holder na may kategoriyang B ay hindi puwedeng magmaneho ng mga sasakyang higit sa 55 kW/t sa unang taon mula sa araw na makuha ang lisensya.
 
Para sa mga over 80, kailangang magpa-medical check-up sa tuwing ikalawang taon upang makapag-renew ng lisensiya.

MGA ABISO AT PAGBABAYAD NG MULTA
Ang abiso sa paglabag sa road code ay dapat ipaabot sa loob lamang ng 90 na araw (hindi lalampas sa 150 days). 
Ang posibilidad na magbayad ng multa mula sa halagang 200 euro sa paraang “installment basis” ay idinagdag rin sa mga pagbabago, halagang 100 euro bawat buwan, may hanapbuhay at nagriresulta sa huling deklarasyon na hindi lalampas sa 10.628,16 euro.
 
SPEED LIMIT
Mga bagong parusa (penalty) para sa mga taong hindi sumusunod sa patakaran ng “speed limit”. Magbabayad ng karampatang multa mula 500 euro hanggang 2000 euro ang sinumang lalampas ng higit sa 40 Km/h at sususpendihin ang driver’s license mula isa hanggang tatlong buwan. Maaari lamang magpatakbo ng sasakyan ang isang nagsasanay magmaneho hanggang 150 Km/hr sa kalsadang na may tatlong lane kung may kasamang tagapagturo. Tatanggalin ang “8 points” sa lisensiya ng drayber kung ang taong tumatawid sa pedestrian lane ay hindi patatawirin, ang parusang ito ay ipapataw rin kung ang tumatawid na invalid o bata ay wala sa pedestrian lane.
Maaaring magmulta ng 1.559 euro kung ang “domestic animal” ay nasagasaan at hindi tumigil upang ito’y iligtas. Kung ang takbo ng sasakyan ay higit sa 60 Km/hr ay magbabayad ng 779 hanggang 3.119 euro.

BAYAD SA REGISTRATION STAMP
Sa mga pagbabago ay idinagdag rin na ang sinumang hindi magbabayad ng buwis ng sasakyan sa loob ng tatlong taong magkakusunod ay tuluyang kakanselahin sa Pubblico Registro Automobilistico) PRA archive at hindi na papayagang makapagmaneho ng kaniyang sasakyan.

POINTS NG LISENSIYA
Ang taong madalas lumalabag sa alituntunin ng pagmamaneho at matanggalan ng 15 points sa loob ng isang taon at dapat dumaan sa eksaming teknikal upang makita kung ito’y may kakayahang pang magmaneho.

Ang patuloy na pagdalo sa mga kursong isinasagawa ng mga driving schools o awtorisadong tao sa motorization ay mabibigyang ng 6 points, 9 na puntos naman para sa may professional driver’s license.  
Samantala, ang sinumang sumusunod sa “road code” sa unang tatlong taon mula nang makamit ang lisensiya ay makakatanggap ng isang puntos bawat taon, sa kasaluyang batas, ang nasabing puntos ay magiging dalawang puntos bawat taon hanggang 10 points for 2 years kung walang violation na nagawa.
Karagdagang pagbabago ay para sa nakamkaman ng lisensiya. Maaaring mabigyan ng pahintulot sa pagmamaneho per hour hanggang tatlong oras araw-araw mula sa “prefect” (prefetto) kung may patunay na gagamitin ito sa trabaho o kadahilanang pangsosyal.

Ang batas ng conversion sa comma 6 dell’art. 136 C.d.S. (comma 6 of art. 136 Highway Code) ay binago rin, ito’y ang tungkol sa conversion ng lisensiya na inisyu sa labas ng bansa at mga bansang kaanib ng European Community.

Ipinasok ang art. 6-bis na may dawalang panukalang parusa: ang una ay parurusahan ang sinumang magmamaneho na ang lisensiya o ibang tipo ng dokumento sa pagmamaheno ay hindi na valid na inisyu sa labas ng bansa, o may residente ng higit sa isang taon sa bansang Italya at may lisensiyang issued sa sariling bansa subalit patuloy na nagmamaneho.   

Sa unang ipotesis, iaaplay ang criminal penalty para sa mga nagmamaneho na walang lisensiya at papatawan ng multa na nagkakahalaga ng 2.257 hanggang 9.032 euro at may parusang aksesorya upang hindi magamit ang sasakyan sa loob ng tatlong buwan, o kung mauulit ang violation, kukumpiskahin ang sasakyan bilang karagdagang administrative accessory sanaction.

Kapag ang administrative detention o pagkumpiska ng sasakyan ay hindi puwedeng isakatuparan, iaaplay ang parusang aksesorya sa suspensyon ng lisensiya sa loob ng tatlo hanggang 12 months.

Ang pangalawang ipotesis ay ang adminsitrative sanction sa paraang pagbabayad ng halagang 155 euro hanggang 624 euro bilang parusang aksesorya at suspension ng sasakyan sa loob ng 60 na araw.

Sinusugan ng lehislatura ang art. 6-ter batas Hunyo 27, 2003, n. 51 at napalitan ng mga pagbabago sa batas n. 214/2003, na ang lahat ng mga may lisensiyang nakuha sa labas ng bansa ay susunod sa sistema ng pagtanggal sa mga puntos,  samantala, sa kasalukuyang batas, ito’y ipinatutupad lamang sa mga drivers ng mga Estadong hindi nagpapatupad ng point system. 

PARA SA MGA NAGMAMANEHO NG BISEKLETA
Ang sinumang nagmamaneho ng bisekleta sa labas ng bayan ay kailangang magsuot ng vest at reflective jackets kalahating oras bago sumikat ang araw at kalahating oras bago lumubog ang araw at dapat isuot ang naturang jackets kung dadaan sa loob ng gallerie.    

Driving under the influence of alcohol and drugs
Ang mga pagbabago sa alituntunin ay upang mapangalagaan ang kaligtasan sa kalsada, ang layunin nito ay upang supilin at parusahan ang sinumang magmamaneho na uminom ng alak at gumagamit ng droga.

Ang art. 186 sa cds, pagmamaneho na may inom na alak, binago ang ilang puntos nito: ang pagkalasing ay hinati sa tatlong kategoriya na may mahigpit na parusa dahil sa pagtaas ng bilang sa aksidente.

Ang parusang ipapataw ng lehistratura sa mga nagmamaneho ng lasing ay papasok sa unang kategoriya, ang pinakamababa ay ang “alcoholic volume” na hindi lalampas sa 0,5 gl at hindi bababa sa 0,8 gl, kung nasa ilalim nito, ang ipapataw na multa ay 500 hanggang 2.000 euro at suspensyon ng lisensiya mula tatlo hanggang anim na buwan.

Ang ikalawang kategoriya sa pagmamaneho na uminom ng alak na may “alcoholic volume” na higit sa 0,8 gl at hindi lalampas sa 1,5 gl ay mananatili ang multang 800 euro hanggang 3200 euro at aarestuhin hanggang anim na buwan.

Bilang karagdagang parusa, sususpendihin ang lisensiya mula isa hanggang dalawang taon.

Kung mahuli na uminom ng alak na higit sa 1,5 gl, magbabayad ng 1500 hanggang 6000 euro, aarestuhin ng anim hanggang isang taon, sa dating teksto ng batas, ang pag-aresto ay mula tatlo hanggang isang taon. Ayon sa mga bagong batas babawiin  ang lisensiya at hindi na mabibigyan pa ng bagong lisensiya sa unang tatlong taon mula sa araw na nagsagawa ng krimen.

Ang nagiging dahilan kalimitan ng aksidente sa daan ay ang pag-inom ng alak at paggamit ng droga kaya’t ang parusa ay nadagdagan at dahilan upang ipatupad ang pagsamsam sa sasakyan ng 180 days sa halip na 90 days tulad ng dating nakasaad sa batas.

Idinagdag rin ng lehislatura ang bagong artikulo, ang 186 bis, na kung saa’y mahigpit na parurusahan sa paraang partikular ang ilan sa mga kategoriya ng mga drayber, kaya’t ipinagbawal na ng tuluyan ang pag-inom ng alak, nangangahulugang zero ang “alcohol volume”.

Ang mga atas na ito ay para sa mga bagong driver (para sa mga baguhan na may lisensya na kategoriya “8” ng tatlong taon), sa may edad na 21, at mga drayber na nagmamaneho ng mga sasakyang pampasahero at may dalang mga bagay (Nagmamaneho ng trak na naglalaman ng higit sa 3.5 tonelada – sasakyan na may sakay na hindi hihigit sa walo hindi kasama ang drayber, articulated car at buses).

Kung mapatunayan na sa mga kategoriyang ito ang “alcolohol volume” ay 0,0 at 0,5 gl, ang multang ipapataw ay 155 euro hanggang 624 euro, kung makaaksidente naman, ang parusa ay doble at tatanggalan ng 5 points ang lisensiya. Kung lumampas sa 0,5 gl, ang multa ay katulad sa ibang kategoriya ng mga drayber. At kung mahuling ang “alcohol volume” ay higit sa 1,5 gl at noon pa man ay nahatulan na ng dalawang taon dahil sa ginawang krimen, ang lisensiya ay babawiin at maaari lamang magkaroon ng bagong lisensiya makalipas ang tatlong taon.

Upang maiwasan ang paggamit ng alak, ipinatutupad rin ang mahigpit na pagbabawal sa pagtitinda ng mga alak sa mga higways mula ika-10 hanggang ika-6 ng umaga sa mga lugar na tinitgilan ng mga sasakyan sa highway. Sa lugar ding ito, ipinagbabawal ang pagami at alcoholic drink mula alas-dos hanggang alas siete: ang hindi susunod sa batas ay magmumulta ng halagang 3,500 hanggang 10.500 euro. Kung sa loob ng dalawang taon ay muling inulit ang isa sa mga violation na ito, sususpendihin ng prefecture ang lisensiya dahilan sa paggamit ng alak.

Kahit ang mga nahuling nagmamaneho under the influence of drugs or psychotropic substances ay hinati ang kategoriya at kung ang drayber ay nagdroga, ang multa ay 1500 hanggang 6000 at aarestuhin ng anim na buwan at suspension ng lisensiya isa hanggang dalawang taon.

Para sa mga baguhang drayber na nagnamamaneho bilang propesyunal na hanapbuhay ay pagmumultahin. Ang pagbawi sa lisensiya ay isasagawa sa loob ng dalawang taon at paparusahan ng higit sa parusang ipinapataw sa ibang drayber. Ang pagbawi sa lisensiya ay isinasagawa kung sa nakaraang dalawang taon ay nahatulan dahil sa magkaparehong kasalanang ginawa. Maaari lamang mabigyang muli ng lisensya makalipas ang tatlong taon mula nang isagawa ang krimen. Ang imbestigasyon sa isinasagawa ng mga pulis sa tulong nga mga tauhan sa kagawarang pangkalusugan.  (Liza Bueno Magsino)

 

Kinikilala sa Italya ang prinsipyong di-paglabag sa usaping karapatan sa pagtatanggol. Nakasaad sa Italian Constitution ang karapatan sa katarungan at sa pagtatanggol sa lahat ng tao nang walang pinipiling lahi, kasarian at nasyunalidad, kahit pa siya’y dayuhan, naninirahan ng legal o illegal.

Upang ipagtanggol sa isang paglilitis na saklaw sa inihatol na parusa, upang ipagtanggol ang sarili ng sinumang inakusahan saginawang krimen, maaari siyang pumili ng pinagkakatiwalaang abogado sapagkat kung hindi siya pipili, ino-nomina ang isang obogado mula mismo sa Hukuman.  

Ang serbisyo ng abogado ay babayaran ng akusado subalit may mga kaso na kung walang sapat na kita, ang assistance ng abogado ay babayaran ng gobyernong Italyano (patrocinio a spese dello Stato).

Mga taong may karapatan nito

Upang makakuha ng “patrocinio a spese dello Stato”, ang aplikante ay hindi dapat kumita sa loob ng isang taon na mahigit sa €10.628.16. Ang halagang ito ay hindi dapat nagre-resulta sa kaniyang huling income tax declaration. Kung ang aplikante ay kasamang naninirahan ng asawa o ibang miyembro ng pamilya, upang makatanggap ng nasabing benepisyo, kailangang pagsamasamahin ang income ng lahat ng kasapi ng pamilya na nakapaloob sa family composition subalit dapat naman idagdag ang halagang €1.032,91 para sa bawat isang kasapi. Kung napagsama na ang lahat ng kita ng pamilya at lumampas sa halagang 10.628,16 euro, walang karapatan na maka-avail ng patrocinio a spese dello Stato. 

Walang karapatan sa patrocinio ang mga sumusunod: 
Ang patrocinio a spese dello Stato ay hindi pinapayagan:
- sa paglilitis dahil siya’y tax evader;
- kung ang aplikante ay assisted ng higit sa isang tagapagtanggol;
- kung nakondenahan dahil sa pagkasangkot sa grupong mafiosa, at may koneksyon sa drug trafficking.

Paano mag-aplay

Ang aplikasyon ay dapat ipresenta ng personal sa Hukuman na kung saan ay nakalakip ang valid identity document, o kaya’y maaaring ipresenta ng pinagkakatiwalaang tagapagtanggol o ng nominate dna abogado mula sa opisina ng Hukuman.

Ang aplikasyon, pirmado ng aplikante, at dapat ipresenta sa carta semplice at dapat malinaw na nakasulat ang:

- request sa paghingi ng patrocinio;
- ang personal information at tax code (codice fiscale) at kasapi ng pamilya;
- sertispikasyon ng kinitang salapi noong nakaraang taon (seldeclaration)
- sertipikasyon (para sa income na natanggap mula sa labas ng bansa) na nagmula sa consulate na nagpapatunay ng katotohanan sa nakadeklarang aplikasyon.
- pagbibigay garantiya na makikipag-ugnayan sakaling magkaroon ng mga pagbabago tungkol sa income upang makatanggap ng benepisyo.

MAHALAGANG ABISO: kahit ang isang dayuhang hindi regular, may expired na permesso di soggiorno, na-revoke o kaya’y isang dayuhang pumasok ng illegal sa Italya, ay may karapatan magrequest ng patrocinio na walang bayad (gratuito patrocinio), kahit siya’y walang codice fiscale. 

Kahit ang isang nakakulong na tao sa kulungan ay maaaring magpresent ng application sa pinuno ng institution na siyang magpaparating sa hukom na nag-aasikaso ng proseso.

Sa loob ng sampang araw mula nang ipresenta ang aplikasyon sa paghiling ng libreng assistance, aalamin at pag-aaralan ng Hukom kung maaaprubahan ito at siya’y magdedesisyon kung tanggap o hindi ang nasabing request, ipaalam niya ito sa abogado na nagpasok ng aplikasyon o ibibigay mismo sa aplikante.
Ang mga taong nakapasà  sa patrocinio ay maaaring kontrolin ng Guardia di Finanza sa pamamagitan ng pagsasaliksik sa mga bangko at lending company.
Ang false declaration at kakulangan sa pagbibigay ng komunikasyon sa anumang pagbabago sa dagdag na income ay paparusahan ng pagkakulong ay magmumulta mula 309,87 hanggang 1.549,37 euro, bukod pa sa lahat ng kabuuang bayad para sa Estado.  (Avv. Mascia Salvatore/ABM)

 

Ang hypertension o mataas na presyon ng dugo o kadalasang tinatawag ng mga Pinoy na alta presyon o high blood ay isang malubhang sakit na pumipinsala sa marami nating kababayan. Sa outreaches na ginagawa ng Filipino Nurses Association sa Roma, isa ito (kabilang ang diabetes) sa mga madalas na karamdaman ng middle-aged Filipino. Ayon sa mga eksperto sa Pilipinas, higit sa walong milyong Pilipino ang may sakit nito. Dahil sa alta presyon nagsisimula ang heart disease o sakit sa puso, ito ay isa sa mga pangunahing problemang pangkalusugan kasalukuyang hinaharap ng bansa. Isa at kalahating bilyon naman ang may sakit nito sa buong mundo kaya’t ito ay tinatawag na global health problem.

Ang alta presyon ay tinaguriang silent killer dahil maraming tao ang mayroon nito subali’t hindi nila alam. (Alam niyo ba na isa pang tinatawag na silent killer ay ang asin?). Paglipas ng panahon, ang mga taong hindi nagagamot para rito ay maaring lubhang magkasakit o magkakumplikasyon tulad ng sakit sa bato, atake sa puso, pagkabulag o di kaya ay namamatay.

Sinuman ay maaring magkaroon ng mataas na presyon ng dugo. Marahil nababalitaan niyo na ring pabata nang pabata na ang mga nabibiktima nito. Ngunit may mga taong sadyang mas maaring magkaroon ng alta presyon. Kabilang rito ang mga taong may edad na higit sa 55 at mga taong may kasaysayan ng sakit na ito sa pamilya (family history). Mas malaki naman ang pagkakataon na magkasakit nito kung: sobra ang timbang (overweight), madalas na pagkain ng maaalat na pagkain, hindi nag-e-ehersisyo ng regular, naninigarilyo at malakas na paginom ng alak.  Karaniwan ding nagkaka-alta presyon ang mga babaeng nagbubuntis.

Kung di kayo tiyak kung may sakit na kayo nito, tandaan na ang tanging paraan upang makatiyak ay ang pagpapakuha ng inyong presyon ng dugo sa inyong doktor o sa iba pang propesyonal. Base sa inyong presyon at iba pang nararamdaman, kanilang maitatakda kung kayo ay mangangailangan ng regular na gamot para rito. 

Tandaan din na importanteng susi sa ating kalusugan ang makontrol ang mataas na presyon ng dugo. Magagawa ito sa pamamagitan ng regular na pagkuha o pag-monitor ng presyon, regular na pag-inom ng gamot kung ito ay naireseta at naitakda ng doktor, madalas na pag-ehersisyo, sapat na pamamahinga, pagiwas sa paggamit ng maraming asin o maalat na pagkain (tulad ng patis, prosciutto, tuyo, atbp), pagbawas ng timbang (kung overweight) o pag-maintain ng ideal weight, pagtigil ng paninigarilyo, paglimita sa iniinom na alkohol at madalas na pagsangguni sa doktor.

Nais pasalamatan muli ng kabuuan ng FNA ang mga sumusuporta sa programang pangkalusugan nito  sa pamamagitan ng kanilang mga donations: Ambassador Lhuillier (€500), RCBC (€30), BPI (€50), Pag-Ibig Fund (€100), City Travel (€150), Jeepney Travel (two blood sugar apparatus), Amy dela Cruz (one BP apparatus) at Rachelle Matubis (trolley bag). Maraming salamat at mabuhay po kayo! (Loralaine J. Ragunjan - FNA)   

More Articles...